Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził Program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia, który zaadresowano do pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej.
Okazał się to krok w stronę pierwotnej prewencji choroby niedokrwiennej serca, naczyń mózgowych i cukrzycy, schorzeń, które odpowiadają w największym stopniu za skrócenie średniej oczekiwanej długości życia w Polsce.
Miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowa masa ciała, nieprawidłowa dieta, nikotynizm, jako czynniki wysokiego ryzyka, są kluczowym aspektem edukacji zdrowotnej realizowanej przez pielęgniarkę POZ.
Celem działań jakie podejmuje jest nie tylko zarządzanie obecnym stanem zdrowia pacjenta, ale także zapobieganie przyszłym problemom poprzez promowanie prozdrowotnych nawyków.
Rola pielęgniarki poprzez wpływ na styl życia pacjenta jest niezwykle istotna, obejmuje między innymi:
- Edukację w zakresie utrzymania prawidłowej masy ciała;
- Edukację w zakresie zrównoważonej diety z ograniczeniem sodu, tłuszczy nasyconych, bogatych w białko, witaminy i minerały z optymalną zawartością warzyw, owoców i ryb;
- Promowanie regularnej aktywności fizycznej jako fundamentalnej korzyści w poprawie funkcjonowania układu krążenia;
- Pomocy w unikaniu używania szkodliwych substancji takich jak alkohol, tytoń substancje odurzające;
- Edukacji w zakresie radzenia sobie ze stresem i jego wpływie na zdrowie.
Rola pielęgniarki w realizacji profilaktyki ChUK jest wielowymiarowa i skomplikowana, wymagająca zastosowania różnych strategii postępowania, co wymaga kreatywności, ciągłego poszerzania wiedzy i dużej elastyczności, jak również empatii.
Dzięki swoim działaniom pielęgniarka przyczynia się do zmniejszenia ilości błędów pacjenta i jego rodziny w samoopiece i wpływa na aktywny rozwój kompetencji zdrowotnych „healt literacy”.
Pielęgniarka POZ pełni również rolę pośrednika między pacjentem a resztą zespołu terapeutycznego, interpretuje i tłumaczy informacje medyczne, ocenia postrzeganie pacjenta na temat zdrowia i choroby oraz ocenia jego zdolność do zastosowania zaleceń medycznych, co pozwala na indywidualne podejście, uwzględniające również socjalno-bytowe warunki pacjenta.
Pomimo ograniczeń czasowych i nadmiaru innych obowiązków, porada w programie profilaktyki CHUK jest z powodzeniem realizowana przez pielęgniarki.
Dzięki temu zwiększyło się zaangażowanie pielęgniarek POZ w edukację zdrowotną i dzięki temu spodziewana jest poprawa dostępności do świadczeń dla pacjentów i zwiększenie szansy na osiągnięcie zakładanych celów programu.
Dla zwierzchników i decydentów skuteczna i wszechstronna edukacja zdrowotna prowadzona przez pielęgniarki powinna być sygnałem do ustanowienia pielęgniarki POZ liderem i samodzielnym wykonawcą szeroko pojętych świadczeń profilaktycznych.
Perspektywy, jakie ma przed sobą dziś pielęgniarstwo, zależą w głównej mierze od polityki i strategii przyjmowanej przez decydentów na szczeblu centralnym, a także od samych pielęgniarek oraz ich gotowości do podjęcia nowych ról w systemie ochrony zdrowia oraz z korzystania z samodzielnych kompetencji.
Jak wskazują międzynarodowe badania, wzmocnienie roli pielęgniarki oraz inwestycja w poszerzanie zakresu jej działań przynosi nieocenione korzyści dla pacjentów oraz całego systemu ochrony zdrowia w postaci m.in.:
- skróconego czasu oczekiwania na świadczenia medyczne,
- lepszego dostępu do opieki medycznej,
- zmniejszenia śmiertelności szpitalnej,
- zmniejszenia czasu pobytu pacjentów w szpitalu,
- obniżenia kosztów opieki medycznej oraz
- polepszenia klinicznych wyników opieki medycznej.
Pandemia wyeksponowała nawarstwione od lat problemy w ochronie zdrowia powodując powstanie długu zdrowotnego w postaci nierozpoznanych chorób czy większego narażenia na czynniki ryzyka chorób układu krążenia u pacjentów.
Umożliwienie pielęgniarce POZ samodzielnej realizacji porady w programie CHUK jest pierwszym krokiem do zmniejszenia skutków tego problemu.
W 2023 r. z programu ChUK skorzystało ponad 570 tys. pacjentów.
Mgr pielęgniarstwa Jolanta Biernacka Specjalista pielęgniarstwa geriatrycznego
Źródła:
1.Łapińska D. Profilaktyka ChUK – nowe wyzwania dla pielęgniarek POZ [Internet]. [cytowane 1.9.2024]. Dostępne na: https://nursing.com.pl/artykul/profilaktyka-chuk-nowe-wyzwania-dla-pielegniarek-poz-
2. Dziennik Ustaw Poz. 1355. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 24 czerwca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
3. Monitor Polski, Polskiej dziennik UR, Poz.1265. Uchwała nr 247 Rady Ministrów z dnia 6 grudnia w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn Narodowy Program Chorób układu Krążenia na lata 2022-2032.
4. Pieciokrotnie-zwiekszyla-sie-liczba-osob-korzystajacych-z-programu-profilaktyki-chorob-ukladu-krazenia, [Internet] cytowane 01.09.2024. Dostępne na: https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Pieciokrotnie-zwiekszyla-sie-liczba-osob-korzystajacych-z-programu-profilaktyki-chorob-ukladu-krazenia,248674,14.html
5. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-poznaj-chuk program-nfz-w-ktorym-zakocha-sie-twoje-serce,8556.html
Proszę zostaw odpowiedź