Świadomość pielęgniarek na temat zapisów prawnych dotyczących praktyki pielęgniarskiej i odpowiedzialności zawodowej.

Zapraszamy na dalszy ciąg cyklu publikacji wybranych fragmentów z nadesłanej pracy magisterskiej.

Prosimy o zwrócenie uwagi na fakt, iż od czasu pisania pracy nastąpiło wiele zmian w zapisach ustaw.

Cz. III
Ustawa z dnia 1 lipca 2011 roku o samorządzie pielęgniarek i położnych

Najwyższym organem NIPiP jest Krajowy Zjazd.
Jest on zwoływany co 4 lata przez Naczelną Radę . W nadzwyczajnych przypadkach może on zostać zwołany na inicjatywę Naczelnej Rady, na prośbę Naczelnej Komisji Rewizyjnej lub na wniosek 1/3 z okręgowych rad.

Do jego zadań należy:

• wybieranie Prezesa NIPiP,
• ustalanie wysokości składek i ich podziału a także
• uchwalanie różnych nurtów rozwoju pielęgniarstwa, etyki zawodowej i innych ogólnych założeń związanych z wykonywaniem zawodu,
• Naczelna Rada zajmuje się kierowaniem działania samorządu pomiędzy Krajowymi Zjazdami.

Oprócz wykonywania ich uchwał zajmuje się:

• bieżącymi sprawami NIPiP,
• prowadzeniem ogólnokrajowego rejestru pielęgniarek i położnych a także
• opiniowaniem zapisów prawnych dotyczących grupy zawodowej,
• Naczelna Komisja Rewizyjna kontroluje finanse i sytuację gospodarczą NIPiP.

Następnie przedstawia wyniki na Krajowym Zjeździe a co roku Naczelnej Radzie.

Naczelny Sąd orzeka w sprawach odpowiedzialności zawodowej, zajmuje się wybieraniem członków do swojej działalności, orzeka od odwołań w sprawach Okręgowych Sądów, składa sprawozdanie coroczne Naczelnej Radzie i kadencyjne Krajowemu Zjazdowi.

Naczelny Rzecznik prowadzi dochodzenie w sprawach odpowiedzialności zawodowej,
jest oskarżycielem przed Sądem PiP, a także prowadzi prewencję w zakresie wykroczeń
zawodowych i etyki zawodowej.

Ponadto każdy z organów NIPiP ma za zadanie szkolić i nadzorować pracę analogicznych
organów w Okręgowych Izbach.
Organy OIPiP mają podobne zadania jak ich naczelne odpowiedniki, lecz pracują na
określonym terytorium.

Rozdział 6 tej ustawy (red. Ustawa z dnia 1 lipca 2011 roku o samorządzie pielęgniarek i
położnych) mówi o Odpowiedzialności zawodowej członków samorządu.

Podlega się jej za naruszenie zasad etyki zawodowej lub przepisów prawa dotyczących wykonywania zawodu co określa się jako przewinienie zawodowe.

Sprawy w zakresie odpowiedzialności zawodowej toczą się niezależnie od spraw za te same przewinienia w postępowaniu karnym czy dyscyplinarnym. Dalej określone są szczegółowe składne postępowania w Sądzie PiP.

Kary, które może orzec Sąd Pielęgniarek i Położnych to:

• Upomnienie,
• Naganę,
• Karę pieniężną (od 1000 do 10000 na cel społeczny związany z ochroną zdrowia),
• Zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w podmiotach leczniczych na okres od 1 roku do 5 lat,
• Zakaz pełnienia funkcji z wyboru w organach samorządu na okres od 1 roku do 5 lat,
• Ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu na okres od 6 miesięcy do 2 lat,
• Zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od 1 roku do 5 lat,
• Pozbawienie prawa wykonywania zawodu.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 7 listopada 2007 roku w
sprawie rodzaju i świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i
rehabilitacyjnych, udzielanych przez pielęgniarkę albo położna samodzielnie, bez
zlecenia lekarskiego.

Rozporządzenie to, zostało napisane na podstawie Ustawy o Zawodach Pielęgniarki i
Położnej i jest z nią spójne. Dzieli ono świadczenia medyczne jakie pielęgniarka może
wykonać sama, bez zlecenia lekarza, na zapobiegawcze, diagnostyczne, lecznicze i
rehabilitacyjne.

Do świadczeń zapobiegawczych należą:

1. prowadzenie poradnictwa w zakresie samo opieki w życiu w chorobie i z niepełnosprawnością,
2. poradnictwo w zakresie żywienia dorosłych i zdrowych dzieci,
3. pielęgnacja skóry i błon śluzowych z użyciem preparatów medycznych i farmaceutycznych,
4. izolacja chorych w placówkach medycznych i środowisku domowych.

Poza tym, po uzyskaniu dodatkowych kwalifikacji, w tym kursów specjalistycznych,
kwalifikacyjnych lub specjalizacji, można wykonywać:

1. psychoedukację chorych psychicznie, uzależnionych i ich rodzin,
2. poradnictwo żywieniowe dzieci chorych,
3. poradnictwo w opiece nad dziećmi z grup dyspanseryjnych,
4. wykonywanie szczepień ochronnych.

Do świadczeń diagnostycznych należą:

• oznaczanie ciał ketonowych i glukozy w krwi i moczu,
• oznaczanie glikemii za pomocą glukometru
• wykonywanie EKG
• wykonywanie pulsoksymetrii
• ocena wydolności oddechowej metodą spirometrii
• wstępna ocena ciężkości obrażeń i organizacja transportu chorych z miejsca wypadku
• prowadzenie bilansu wodnego

Dodatkowo po uzyskaniu dodatkowych kwalifikacji pielęgniarka samodzielnie może:

• wykonywać badanie fizykalne, także takie, które umożliwia wczesne wykrycie chorób sutka,
• kierowanie na badania diagnostyczne i pobieranie badań diagnostycznych,
• kierowanie i pobieranie badań bakteriologicznych z kału, moczu, krwi, plwociny, wymazy z gardła i nosa i innych wydzielin,
• wykonywanie badań przesiewowych i kierowanie do lekarzy specjalistów,
• interpretacja zapisu EKG,
• wykonywanie gazometrii i kapnometrii,
• ocena oparzeń i podjęcie wobec nich działań leczniczych,
• ocena świadomości pacjenta z użyciem odpowiednich skali i metod,
• ocena poziomu znieczulenia i relaksometrii,
• ocena przewodnienia pacjenta dializowanego,
• ocena bólu i innych uciążliwych objawów a także jakości życia u pacjenta leczonego paliatywnie.

Rafał Runo
mgr pielęgniarstwa

Z pracy magisterskiej nadesłanej do Stowarzyszenia Pielęgniarki Cyfrowe wybrała 
Joanna Lewoniewska

Źródła:
Ustawa z dnia 1 lipca 2011 roku o samorządzie pielęgniarek i położnych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 7 listopada 2007 roku w sprawie rodzaju i świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, udzielanych przez pielęgniarkę albo położna samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego.

Źródło grafiki: Pixabay