Rola społeczno – zawodowa pielęgniarek i pielęgniarzy

Rola społeczno – zawodowa pielęgniarek i pielęgniarzy

Dziś w cyklu „PRACE Z SZUFLADY” publikujemy pracę magisterską Pani mgr Martyny Szurgot

OPINIE STUDENTÓW PIELĘGNIARSTWA NA TEMAT ROLI SPOŁECZNO – ZAWODOWEJ PIELĘGNIARKI/PIELĘGNIARZA

NURSING STUDENT’S OPINIONS ON THE SOCIAL AND PROFESSIONAL ROLE OF A NURSE.

 Zapraszamy do części 1.

Rola społeczno – zawodowa pielęgniarek i pielęgniarzy

2.1 Zawód pielęgniarki i pielęgniarza, jako zawód zaufania społecznego

Pojęcie zawodu zaufania publicznego nie jest znane, w innych krajach, ponieważ jest to wytwór Polski i został po raz pierwszy wprowadzony do użytku publicznego w Konstytucji RP z 1997 roku w art. 17. Ustawodawca związał, tam wykonywanie zawodu zaufania publicznego z istnieniem samorządu zawodowego. Do tej grupy można zaliczyć takie zawody, które polegają na wykonywaniu zadań o charakterze szczególnie związanym z jednostką ludzką [10]. Niektórzy przyjmują, że zawody zaufania publicznego tożsame są z wolnymi zawodami, jednak nie wszystkie osoby wykonujące wolny zawód są zrzeszone w samorządach zawodowych, a tym samym nie są przedstawicielami zawodu zaufania publicznego.

Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu [11] stwierdził, że zawód zaufania publicznego to taki, który polega na „obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, wiążących się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowany w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystywaniu tych informacji przez świadczących usługi”[11].

 Sędziowie Trybunału uzależnili, zawód zaufania społecznego od tego, czy osoby fizyczne przekazują, wykonującym takie zawody informacje poufne, które są niezbędne dla wykonania usługi. Poza tym wykonywanie, takiego zawodu jest związane z szeroko pojmowaną etyką zawodową; zawsze pracujących w tych dziedzinach obowiązuje zasada zachowania tajemnicy zawodowej i nieprzekazywania informacji poufnych osobom trzecim. Ustawodawca zapewnił sobie prawo do wydawania zezwolenia na wykonywanie takich zawodów tylko tym osobom, które spełniają odpowiednie kwalifikacje. Zawody tego rodzaju wykonywane są w sposób aprobowany przez społeczeństwo, które musi faktycznie mieć zaufanie do osób powołanych na dane stanowiska. Natomiast na zaufanie składają się czynniki takie jak: przekonanie o zachowaniu przez osobę wykonującą ten zawód dobrej woli, właściwych motywacji oraz staranności zawodowej.

 Głównymi cechami zawodów zaufania społecznego są [12]:

– doniosłość wykonywania tego zawodu;

– powierzanie takim pracownikom przez osoby prywatne informacji poufnych i osobistych;

– uznawanie tych informacji za tajemnicę zawodową;

– niepodleganie regułom, które rządzą w hierarchii urzędniczej.

Zawody zaufania społecznego charakteryzują się także tym, że istnieją specjalnie powołane związki zawodowe, które chronią osoby wykonujące takie zawody. Reprezentują one interesy tych pracowników wobec władz państwowych, sprawują nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu, kształtują zasady etyki zawodowej, organizują i prowadzą sądownictwo dyscyplinarne oraz określają program kształcenia w danym zawodzie.

2.2 Rola społeczna w zawodzie pielęgniarek i pielęgniarzy

Rola społeczna to zbiór oczekiwań jakie społeczeństwo stawia, danej jednostce; jest to zespół praw oraz obowiązków, które wynikają z zajmowania pozycji społecznej. Socjologia zakłada, że w rozumieniu relacyjnym, poszczególne osoby definiują przypisane do nich role i stosunki społeczne pomiędzy poszczególnymi jednostkami. w aspekcie dystrybucyjnym zaś bierze, się pod uwagę położenie jednostki ze względu na posiadanie określonego kapitału; inaczej mówiąc, w tym względzie rozważa, się czy dany zawód cieszy się prestiżem czy jest dobrze opłacany lub czy przynosi wystarczającą człowiekowi satysfakcję [13].

Próbując określić rolę społeczną w zawodzie pielęgniarza, należy omówić kilka czynników jakie ją wyznaczają. Po pierwsze należy zwrócić uwagę, że początkowo pielęgniarstwo wykonywały jedynie kobiety; dodatkowo najczęściej były one niezamężne. w historycznych dokumentach można znaleźć informację, iż chorymi mogli zajmować się również mężczyźni, ale musieli po pierwsze być mnichami, a po drugie musieli zrzec się swoich męskich „ról”. Drugim czynnikiem jest negatywna ocena pracy fizycznej; przed laty była ona wyznacznikiem niskiego statusu społecznego [14].

 Obecnie sytuacja ta ulega, zmianie, jednakże nie można z całą pewnością stwierdzić, że nie istnieje już podział na zawody „fizyczne”, taniej opłacane i „umysłowe” opłacane lepiej.

Status pielęgniarek był zawsze obniżany i degradowany; były one przez wieki traktowane jako pomoce lekarskie mające usługiwać chorym. Nawet definicja tego zawodu podaje, że jest to „zawód pomocniczy”, co w literaturze przedmiotu uważane jest za deprecjonujące.

Od marca do stycznia 2011 roku zostały przeprowadzone badania przez Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych, które stwierdziły, że pozycja społeczna tych zawodów jest średnia (tak odpowiedziało 43% ankietowanych).

Ryc. 5: Ocena pozycji społecznej pielęgniarki [25].

Autor: Mgr pielęgniarstwa Martyna Szurgot

Wydział wojskowo-lekarski Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Miejskie Centrum Medyczne im. dr Karola Jonschra w Łodzi

W pozostałych częściach znajdziesz :

  • Rola zawodowa w zawodzie pielęgniarz- Kompetencje: zawodowe, poznawcze, interpersonalne i kierownicze.
  • Opinię na temat pracy pielęgniarek i pielęgniarzy wśród studentów pielęgniarstwa.
%d bloggers like this: